H Νομαρχιακή Επιτροπή Ηλείας του ΤΕΕ/ΤΔΕ απέστειλε την ακόλουθη επιστολή προς τον Πρωθυπουργό της Ελλάδος κ.Κυριάκο Μητσοτάκη με κοινοποίηση σε όλα τα αρμόδια υπουργεία.
ΘΕΜΑ: Επιστολή με θέμα την απαιτούμενη τροποποίηση των απαξιωμένων νόμων
εξαγοράς διακατεχομένων ακινήτων του δημοσίου , Ν.5024 /2023 και Ν.5113 /2024.
Αξιότιμε κύριε Πρωθυπουργέ,
Δυο ακόμη νόμοι ο Ν.5024 / 2023 και ο Ν.5113 / 2024 που εκφράζουν την βούληση της
πολιτείας για την επίλυση του μεγάλου κοινωνικού προβλήματος που αφορά το ιδιοκτησιακό
καθεστώς των κατεχομένων δημοσίων εκτάσεων, μετά από πάροδο ενός και πλέον έτους ισχύος,
είναι απαξιωμένοι, από την πλειοψηφία των ενδιαφερομένων πολιτών.
Ελάχιστοι είναι οι πολίτες που πληρούν τα αυστηρά κριτήρια που τίθενται ως προϋποθέσεις
εξαγοράς.
Ο στόχος των παραπάνω Νόμων ήταν να διευκολύνει και να λύσει, κατά προτεραιότητα
,ορισμένες κατηγορίες καταπατήσεων που έχουν γίνει από τουριστικές ,εμπορικές βιομηχανικές και
αγροτικές επιχειρήσεις , όπου η εξαγορά τους είναι απαραίτητη για την επιβίωση τους .
Το κύριο όμως πρόβλημα της περιοχής της Ηλείας δεν είναι αυτό, αλλά οι μικρές παραθαλάσσιες
παραθεριστικές κατοικίες, όπου οι κατέχοντες περίμεναν για χρόνια μια αποτελεσματική ρύθμιση με
κοινωνικό αποκαταστατικό χαρακτήρα.Είναι οι οικισμοί που αναπτύχθηκαν άναρχα από την δεκαετία
του 1950 μέχρι τα τελευταία χρόνια στους οποίους υπάρχουν τουλάχιστον 6000 αυθαίρετες κατοικίες.
Με την εφαρμογή των δύο Νόμων και το άνοιγμα της ηλεκτρονικής πλατφόρμας υποβολής
αναδείχθηκαν και οι αδυναμίες τους. Μόνο το 3% των κατοίκων έχουν τις προϋποθέσεις εξαγοράς.
Απόδειξη είναι ότι μετά την πάροδο ενός και πλέον χρόνου, σύμφωνα με στοιχεία της Κτηματικής
Υπηρεσίας Ηλείας, έχουν κατατεθεί λιγότερες από 50 αιτήσεις εξαγοράς.
Και συγκεκριμένα οι λόγοι που εμποδίζουν τους ενδιαφερόμενους να υποβάλλουν αίτηση εξαγοράς
είναι οι ακόλουθοι:
Για την υποβολή της αίτησης εξαγοράς ο νόμος απαιτεί σωρευτικά τρεις προϋποθέσεις.
Πρώτη και βασική προϋπόθεση είναι για όσους δεν έχουν τίτλο κυριότητας, απόδειξη κατοχής του
ακινήτου πάνω από 40 χρόνια. Στη περιοχή μας την κατοχή αυτή για πάνω από 40 χρόνια, την έχουν
και μπορούν να την αποδείξουν πολλοί κάτοχοι δημοσίων εκτάσεων, στις περιοχές Κατακόλου,
Καβουρίου και της Σπιάντζας, γιατί η κατάληψη των εν λόγω εκτάσεων έγινε την δεκαετία του 1950
μέχρι τις αρχές της δεκαετίας του 1960.
Αντιθέτως είναι δύσκολο να το αποδείξουν οι κάτοχοι των περιοχών που βρίσκονται μπροστά από τις
αποξηραμένες λίμνες της Μουριάς και του Επιταλιου, του Αγίου Ηλία της Παραλίας των Λεχαινών
κ.λπ .Πολλές κατοικίες κατασκευάστηκαν μετά τους σεισμούς του 1993 και χρησιμοποιήθηκαν για
πολλά χρόνια σαν κύριες κατοικίες μέχρι οι σεισμόπληκτοι να καταφέρουν να ανακατασκευάσουν τα
σπίτια τους.
Η σαρακονταετία ορίστηκε σαν προϋπόθεση, (όπως αναφέρεται στην εισηγητική πρόταση του νόμου)
,για να αποτραπούν νέες καταπατήσεις. Ούτως ή άλλως ,την σημερινή εποχή με τις δορυφορικές
απεικονίσεις και με ένα πλαίσιο αυστηρών κυρώσεων ,τύπου των αυθαιρέτων θα είναι αδιανόητο να
προχωρήσει κάποιος σε μια τέτοια κίνηση.
Συνεπώς στον άρθρο 4 παρ.1 περίπτωση β του Ν. 5024/2023 (όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο
52 του Ν 5113/2024) προτείνεται ο χρόνος να μειωθεί στα 30 χρόνια.
Δεύτερη προϋπόθεση είναι μέχρι τον Μάιο του 2024, να έχει δηλωθεί το ακίνητο από τον κάτοχό
του στα περιουσιακά του στοιχεία της δήλωσης Ε9. Δυστυχώς οι περισσότεροι από τους κατόχους
δημόσιων ακινήτων πίστευαν και οι λογιστές τους το επιβεβαίωσαν, ότι δεν μπορεί να δηλωθεί ένα
ακίνητο στα περιουσιακά στοιχεία του εντύπου Ε9, αν δεν έχει τίτλους κυριότητας. Επιπλέον αρκετοί
που είχαν κάνει αιτήσεις εξαγοράς με τους προηγούμενους νόμους ακόμη περιμένουν μια απάντηση.
Συνεπώς στο άρθρο 4 παρ. 2 του Ν. 5024/2023 ( όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 52 του
Ν 5113/2024) προτείνεται να επιτρέπεται ακόμη και σήμερα να γίνει τροποποίηση στο Ε9 να
δηλωθεί και να πληρωθεί το ΕΝΦΙΑ για τα πέντε τουλάχιστον τελευταία χρόνια.
Η τρίτη προϋπόθεση είναι η χρήση του ακινήτου ως κύρια κατοικία, η οποία αποδεικνύεται μόνο
από την έγκαιρη δήλωση της κύριας κατοικίας στο έντυπο Ε1 της δήλωσης φορολογίας εισοδήματος.
Δυστυχώς και εδώ η πλειοψηφία των κατόχων δημοσίων ακινήτων στις περιοχές μας, δεν τα
χρησιμοποιούν ως κύριες κατοικίες τους, αλλά ως δεύτερες παραθεριστικές κατοικίες. Αυτή η
προϋπόθεση στις περιοχές μας είναι εντελώς αντιφατική. Η Πολιτεία με τις Ζώνες Οικιστικού
Ελέγχου που έχει θεσμοθετήσει με το ΦΕΚ 1161/Δ/20-09-93 έχει ορίσει ως χρήση γης την
παραθεριστική κατοικία και την τουριστική , η οποία αποτρέπει τη χρήση γης της κύριας κατοικίας
,για την οποία προβλέπονται και διαφορετικές υποδομές ( π.χ κατασκευή σχολικών μονάδων ) .
Αλλά και από αυτούς που πραγματικά μένουν μόνιμα στις περιοχές αυτές, αρκετοί εξακολουθούν να
μην τη δηλώνουν ως κύρια κατοικία είτε γιατί δεν θέλουν να κάνουν αλλαγή της ΔΟΥ στην οποία
ανήκουν είτε κυρίως για καθαρά πρακτικούς λόγους ,παραλαβής της αλληλογραφίας τους, διότι στις
περιοχές αυτές δεν υπάρχει Ταχυδρομική Υπηρεσία.
Συνεπώς στο άρθρο 4 παρ.1 του Ν. 5024/2023 (όπως τροποποιήθηκε με το άρθρο 52 του Ν
5113/2024) προτείνεται εκτός από την προϋπόθεση της χρήσης του ακινήτου ως κύρια κατοικία
να προστεθεί και η προϋπόθεση της μοναδικής παραθεριστικής κατοικίας.
Αξιότιμε κύριε Πρωθυπουργέ,
η θεσμοθέτηση των ανωτέρω νόμων αποτελεί ένα πολύ σημαντικό βήμα, που έγινε επί των
ημερών της Κυβερνήσεώς σας, προς τη σωστή κατεύθυνση του ορθολογισμού και της επίλυσης του
χρόνιου προβλήματος των αυθαίρετων οικισμών της Ηλείας. Σε συνδυασμό με το Ειδικό Πολεοδομικό
Σχέδιο, το οποίο επίσης βρίσκεται σε εξέλιξη, πρόκειται να αλλάξει η σημερινή άναρχη εικόνα. Είναι
σαφές, ωστόσο, ότι χωρίς τις αναγκαίες διορθωτικές κινήσεις που προαναφέρθηκαν, η προσπάθεια
κινδυνεύει να παραμείνει ημιτελής. Για αυτούς τους λόγους προσδοκούμε στην κατανόηση του
προβλήματος και στην άμεση ανταπόκρισή σας.